KursMənim kursumBiliklərAnlayışlarHallar
Sadə dillə

Aktiv və passiv

Diqqət: əsas norma dəyişib
Bu izah yazılandan sonra əsas sənəd dəyişib (текст нормы изменён, 2026-09-28). İzahı yeniləyirik — hüquqi qüvvə normanın özündədir.

Aktiv dedikdə, əldə edilmə üsulundan asılı olmayaraq, istənilən növ maddi və qeyri-maddi əmlak nemətləri başa düşülür. Bura maliyyə aktivləri, təbii ehtiyatlar, daşınar və ya daşınmaz əmlak, qiymətli kağızlar, virtual aktivlər, habelə bunlardan yaranan gəlirlər və bu əmlak nemətləri üzərində hüquqları təsdiq edən sənədlər daxildir. Sağlam aktiv isə Mərkəzi Bankın normativ aktları ilə standart aktiv kimi təsnifləşdirilmiş aktivdir.

Bank işində aktivlər bankın sahib olduğu və gələcəkdə iqtisadi fayda verəcək resurslardır. Aktiv və passiv hesablar üzrə əməliyyatlar balansdankənar uçotda fərqli yazılışlara malikdir. Məsələn, balansdankənar aktiv hesablar üçün debetə müvafiq balansdankənar aktiv hesab, kreditə isə aktivlər üçün balansdankənar kontr-hesab yazılır. Aktivlərin qısamüddətli (bir ilə qədər) və uzunmüddətli (bir ildən artıq) olaraq təsnifləşdirilməsi də vacibdir.

Diqqət etmək lazımdır ki, kontr-aktiv hesablar aktivdə əks olunaraq kredit qalığına malik olmalıdır. Həmçinin, balansdankənar kontr-hesabın qalığı balansdankənar aktiv hesabların qalıqlarının cəminə bərabər olmalıdır. Qeyri-işlək (toksik) aktivlər Mərkəzi Bankın normativ aktlarına əsasən qeyri-standart aktiv kimi təsnifləşdirilmiş aktivlərdir və onların təqdim edilməsindən əvvəl Mərkəzi Bankın rəyi alınmalıdır.

normalar əsasında maşın tərəfindən hazırlanıb · Maddə 5 · Maddə 1038 · Maddə 5

Əsas anlayışlar

aktivlərəldə edilmə üsulundan asılı olmayaraq istənilən növ maddi və qeyri-maddi əmlak nemətləri (maliyyə aktivləri, iqtisadi resurslar (neft və digər təbii ehtiyatlar da daxil olmaqla), daşınar və ya daşınmaz əmlak, poçt göndərişləri, bank kreditləri, akkreditivlər…
Sağlam aktivMərkəzi Bankın normativ xarakterli aktları ilə standart aktiv kimi təsnifləşdirilmiş aktivdir

Bu mövzu ilə bağlı soruşun