Kapital və likvidlik: iki fərqli söz, iki fərqli bəla
Bunlar daim qarışdırılır, halbuki söhbət ayrı şeylərdən gedir.
Kapital — zərərlərə qarşı möhkəmlik ehtiyatıdır. Bu, sahiblərin pulu və yığılmış mənfəətdir. Kapital «bank nə qədər itirib sağ qala bilər» sualına cavab verir. Ona olan tələblər — adekvatlıq normativləridir.
Likvidlik — bu gün ödəyə bilmək qabiliyyətidir. Bank mənfəətli ola bilər, amma səhər ödənişləri üçün pulu olmaya bilər: aktivlər var, lakin onlar beş illik kreditlərdədir.
Fərq praktikdir:
- kapitalı olmayan bank ödəniş qabiliyyətsizdir, onu kapitallaşdırmaq lazımdır;
- likvidliyi olmayan bank indi hesablaşa bilmir, ona bir-iki günlük pul lazımdır;
- ikincisi daha tez müalicə olunur, amma daha tez öldürür.
Bank mənfəət göstərir, portfel artır, gecikmə demək olar ki, yoxdur. Səhər isə müştəri ödənişlərini icra etmək üçün vəsait çatmır.
Burada ziddiyyət yoxdur: aktivlər var, amma onlar beş illik kreditlərdədir. Mənfəət — il haqqında, likvidlik — bu səhər haqqında.
Məhz buna görə tənzimləyicinin hər ikisi üzrə ayrıca normativləri var, sistem əhəmiyyətli banklarda isə onlar daha sərtdir.
Əsas: kapital və likvidlik tələbləri Mərkəzi Bankın normativ aktları ilə müəyyən edilir.
Özünüzü yoxlayın
Bank mənfəətlidir, amma səhər ödənişlərini keçirə bilmir. Bu hansı problemdir?
Cavab qeyd olundu.
Bankın kapitalı nədir?
Cavab qeyd olundu.